स्पष्ट इंग्रजी बोलणाऱ्या फळविक्रेता असणाऱ्या डॉ रईसाला मार्गदर्शकाच्या सही न करण्यामुळे बेल्जीअमला जाता आले नाही.
हातकडीवर आंबे विकणारी इंदूरची डॉक्टर राईसा अन्सारी ही आमच्या यंत्रणेचे सत्य आहे हे सर्वांना माहित आहे पण कोणालाही बोलायचे नाही. भौतिकशास्त्रातील पीएचडी प्राप्त या महिलेवर आज प्रत्येकजण दया दाखवत आहे. पण तीच्याबद्दल मला दया वाटत नाही, उलट तिचा अभिमान आहे. कारण मला माहित आहे की रईसाला फळे विकायला लाज वाटत नाही आणि तिला हे काम कमी वाटत नाही. त्याऐवजी, समाजात आणि डॉ. रईसा अन्सारी यांच्यासारखे कौशल्य रस्त्यावर आणणाऱ्यांना समाजात आणि लज्जास्पदतेची नोंद झाली पाहिजे.
इंदूरच्या अहिल्याबाई युनिव्हर्सिटीमधील फिजिक्स आणि पीएचडी या विषयात मास्टर रईसा यांना बेल्जियममधून संशोधन करण्याची ऑफर मिळाली. परंतु त्यांच्या संशोधन प्रमुखांनी त्यांच्या शिफारशी पत्रावर सही केली नाही. प्रबंध सादर झाल्यानंतर दोन वर्षांपर्यंत त्याचा विसा केला नव्हता आणि प्रशासकीय हस्तक्षेपानंतर त्याला विसा मिळू शकला.
राईसा यांनी कोलकाता येथील आयआयएसईआर (इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स एज्युकेशन अँड रिसर्च) कडून सीएसआयआर (वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद) च्या फेलोशिपवर आपले संशोधन केले आहे. मार्गदर्शक प्राध्यापकाच्या द्वेषी मानसिकतेमुळे राईसा संशोधन करण्यासाठी बेल्जियमला जाऊ शकली नाही. २०११ मध्ये पीएचडी करणार्या राईसाला एकदा कनिष्ठ संशोधनासाठी पुरस्कार मिळाला होता. त्यांची मुलाखत घेण्यासाठी माध्यमे पोहोचली . त्याच्या मार्गदर्शकाचे नाव विचारले पण मार्गदर्शक पुढे येण्यास तयार नव्हते. राईसाने दुसर्याचे नाव घेतले. त्याच गोष्टीने मार्गदर्शकाचा अहंकार दुखावला . मग तुम्हाला अगोदरची कहाणी माहित आहे.
राईसा यांनी असोसिएट प्रोफेसरची नोकरीसुद्धा मिळाली परंतु कौटुंबिक परिस्थितीमुळे त्याला नोकरी सोडावी लागली. ती आता फळांची विक्री करीत आहे. बर्याच लोकांना शिक्षित इंग्रजी भाषेची महिला फळांची विक्री करताना पाहून वाईट वाटते. मलाही कुठेतरी वाईट वाटत आहे. परंतु अशीही सत्यता आहे की एका महिलेने तिच्या सन्मानाशी तडजोड केली नाही.
रईसासारख्या स्त्रिया हार मानत नाहीत. ते कठीण आव्हाने संधींमध्ये बदलतात. रईसला संधी मिळेल आणि ती तिचे स्थान प्राप्त करेल. त्याच्या मार्गदर्शनावर सही न करणारा त्याचा मार्गदर्शक कुठेतरी तरी मनात चिडला असावा. सर्व काही असूनही, त्याच्याकडे काहीही नाही.
मराठी मुसलमान
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा