गांधीजींच्या अहिंसक आंदोलनास मदत करणाऱ्या लोकांप्रमाणे नेताजींच्या आंदोलनास मदत करणारे देखील मुस्लिम होते.

गुजराती उद्योजकांनी महात्मा गांधींच्या अहिंसक स्वातंत्र्यलढ्यासाठी उदारपणे दान केले त्याचप्रमाणे  नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या भारतीय राष्ट्रीय सैन्यात मदत करणारे असे काही लोक होते.

मेहरा अब्दुल हबीब युसूफ मारफानी, सौराष्ट्राच्या धोराजी शहरातील एका व्यावसायिकाने त्यांच्या जवळजवळ संपूर्ण कोटी 1 लाख रुपयांची देणगी भारतीय राष्ट्रीय सैन्यदलाला दिली होती.

मेमन कुटुंब रंगून येथे स्थायिक होते. जुलै, १ रोजी, नेताजींनी रंगून येथे आयएनए ची स्थापना केली तेव्हा आझाद हिंद बँकेत आर्थिक सहाय्य करण्यासाठी मारफानी पहिले होते. 

इतिहासकार युनूस चितळवाला म्हणतात की पहिल्या दानदात्यांपैकी मार्फानी होते आणि नेताजींनी त्यांना सेवक-ए-हिंद पदक देऊन कृतज्ञता व्यक्त केली. हा पुरस्कार प्राप्त करणारा तो पहिलाच होता.

वेगवेगळ्या इतिहासाच्या पुस्तकांमध्ये मार्फानीच्या दातृत्वाचे दस्तऐवजीकरण केले गेले आहे. इतिहासकार राज माल कासलीवाल यांनी त्यांच्या ‘नेताजी, आझाद हिंद फौज अँड आफ्टर’ या पुस्तकात म्हटले आहे की, “रंगूनच्या एका मुस्लिम बार्मी व्यवसायाने कोट्यवधी रुपये रोख व दागदागिने दान केले आणि स्वातंत्र्य चळवळीसाठी आपली सेवा देऊ केली.” त्याने दागिन्यांनी भरलेली प्लेट रिकामी केली आणि बोस यांच्यासमोर पदकांचे बंडल टाकल्यानंतर, नेताजीनी या हावभावाचे कौतुक केले, “बंधूनो! मला आज खूप आनंद झाला आहे की लोकांनी त्यांच्या कर्तव्याची जाणीव करण्यास सुरवात केली आहे ... लोक सर्व काही बलिदान देण्यास तयार आहेत. हबीब शेठ यांनी केलेले कार्य वाखाणण्याजोगे आहे आणि ज्यांनी त्याला मातृभूमीची सेवा केली त्या खरोखरच कौतुकास्पद आहेत. ”

आयएनएमध्ये हातभार लावणारा मारफानी हा एकमेव गुजराती मुस्लिम नाही. सूरतचा गुलाम हुसेन मुश्ताक रांडेरी हा सैन्यात भरती अधिकारी होता. नुकत्याच झालेल्या बोस यांच्या जन्मशताब्दी उत्सवाच्या वेळी, मारफानीचा नातू याकूब हबीबचा त्याच्या पूर्वजांच्या कृत्याबद्दल नवी दिल्लीत सत्कार करण्यात आला. 

श्री ए. सत्तार पालवाला आणि श्री. ए. लतीफ अदमानी हे चळवळीत सक्रियपणे भाग घेणारे  कच्छी समाजातील अन्य प्रमुख सदस्य होते. श्री. अदमानी यांना नंतर ब्रिटीश सरकारने अटक केली आणि तुरुंगात पाठवलं.

नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांची आझाद हिंद सेना उभी करण्यात अब्दुल हबीब मारफनी यांचे प्रचंड मोठे योगदान होते. वर्ष असेल 1944 .आझाद हिंद सेनेच्या स्थापनेची घोषणा झाली होती परंतु अनेक आर्थिक अडचणींचा नेताजींना सामना करावा लागत होता. नेताजींच्या आवाहनानंतर अनेक लोक आपापल्या परीने मदत करत होते परंतु ती मदत पुरेशी नव्हती .

त्यावेळेला मुस्लिम लीग मुस्लिमांना भडकवण्यात  व्यस्त होती.

त्यावेळी कच्छी समाजातील व्यापारी अब्दुल हबिब मारफनी यांनी आपल्या जवळ असणारी संपूर्ण रक्कम सुमारे एक करोड रुपये नेताजींच्या समोर अर्पण केली . नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या डोळ्यात इतकी मोठी रक्कम पाहून आनंदाश्रू आले होते .अब्दुल हबीब मारफांनी यांनी ही रक्कम घरातील सर्व दाग-दागिने संपत्ती विकून उभे केली होती.नेताजींनी अब्दुल हबीब बर्फानी यांना सेवक ए हिंद हा पुरस्कार दिला होता

गुलाम हुसेन बुजरूक , मिरज 

+९९ ७० १५४ ७८६